Odsetki za opóźnienie w wypłacie zadośćuczynienia za uszkodzenie ciała wyrok AP Katowice z 2007-09-07 I ACa 458/07 Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Katowicach 2007/4/4

Stanowisko judykatury odnośnie daty od jakiej winny być zasądzone odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia nie jest jednolite. Do końca lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego dominował pogląd sprowadzający się do stwierdzenia, że w przypadku przedsądowego wezwania do zapłaty zadośćuczynienia odsetki od zasadnie żądanej kwoty winny być zasądzone od daty doręczenia wezwania do zapłaty. Jeżeli ustalenie zasadności żądania wymagało przeprowadzenia przez ubezpieczyciela postępowania likwidacyjnego odsetki zasądzano po upływie terminu o jakim mowa w przepisie art. 817 § 1 KC, o ile nie zachodziły przesłanki o jakich mowa w § 2 tego przepisu. Od przedstawionego wyżej stanowiska sądy zaczęły odstępować na przełomie lat 80-tych i 90-tych XX wieku ze względu na występujące wówczas zjawisko hiperinflacji.

Powodowało ono bowiem z jednej strony, że żądane kwoty już po upływie kilku miesięcy stawały się nieadekwatne do krzywdy doznanej przez poszkodowanego, a z drugiej strony Rada Ministrów ustalała wysokość odsetek za opóźnienie w zapłacie w wysokości przewyższającej stopę inflacji. Ze względu na taką sytuację społeczno – gospodarczą w orzecznictwie sądów zaczął obowiązywać pogląd, że wielkość zasądzonych zadośćuczynień winna być ustalana w dacie wyrokowania, a odsetki relatywnie wysokie zasądzano dopiero od daty wyrokowania na przyszłość. Aktualna sytuacja społeczno- gospodarcza jaka istnieje w naszym kraju, wielkość inflacji oraz wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie nie pozwalają na uznanie, że w każdym przypadku odsetki od zasądzonego zadośćuczynienia winny być zasądzone od daty wyrokowania na przyszłość. Od kilku lat inflacja w Polsce jest ustabilizowana i wynosi 1 -2 % rocznie. Brak jest więc podstaw do uznania, że istnieje jakaś istotna ekonomicznie różnica pomiędzy wielkością świadczenia, do którego spełnienia dłużnik został wezwany (art. 455 KC w zw. z art. 481 KC), a wielkością świadczenia zasądzonego w wyroku. Zasądzenie w takiej sytuacji odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia od daty wyrokowania w istotny sposób preferuje interesy zobowiązanego. Poprzez odwlekanie spełnienia świadczenia uzyskuje on bowiem nienależną korzyść płynącą z możliwości korzystania z pieniędzy przysługujących uprawnionemu bez konieczności płacenia wynagrodzenia z tego tytułu w postaci odsetek za opóźnienie. Dlatego praktyka polegająca na zasądzaniu od ubezpieczycieli odsetek za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia od daty wyrokowania skutkuje odwlekaniem ze względów ekonomicznych wypłaty odszkodowań. (…). Reasumując, należy stwierdzić, że obecnie nie zachodzą podstawy do uznania, że od zasądzonych zadośćuczynień w oparciu o art. 445 KC odsetki za opóźnienie winny być zawsze zasądzane od daty wezwania do zapłaty lub od daty wyrokowania. Kwestia ta winna być oceniania i rozstrzygana indywidualnie w każdym przypadku. Inne rozstrzygnięcie winno zapaść w tym przypadku gdy krzywda poszkodowanego może być oceniona już w dacie wezwania do zapłaty, a inna w przypadku gdy proces leczenia poszkodowanego i usuwania skutków doznanego urazu trwa jeszcze w trakcie procesu.