Odwołanie darowizny

Jeśli podarowałeś pieniądze, mieszkanie, dom, działkę etc. musisz wiedzieć, że w pewnych przypadkach darowiznę można odwołać. Powyższą możliwość dają normy prawne zawarte w art. 898 kodeksu cywilnego, który stanowi „Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności”

Z cytowanego przepisu wynika, iż na chwilę dokonania darowizny pomiędzy darczyńcą (osoba przekazująca określony składnik majątkowy) a obdarowanym (osoba na której rzecz następuje przysporzenie majątkowe) istnieje stosunek wdzięczności. Dlatego też przepis wprowadza możliwość odwołania darowizny przez darczyńcę w przypadku wykazania się przez obdarowanego skrajnym zachowaniem, noszącym znamiona rażącej niewdzięczności. Według sądu najwyższego rażąca niewdzięczność to takie zachowanie obdarowanego, które było świadome i nastąpiło w nieprzyjaznym zamiarze. Takie zachowanie może polegać np. na pozostawieniu darczyńcy bez koniecznej pomocy, stosowaniu przemocy fizycznej lub psychicznej, godzeniu w dobre imię darczyńcy. Zwykłe codzienne konflikty rodzinne, nie dają podstawy do skutecznego odwołania darowizny.

Odwołanie darowizny następuje w piśmie skierowanym przez darczyńce do obdarowanego. Jeśli obdarowany nie chce zwrócić przedmiotu darowizny, wykonanie tego obowiązku należy dochodzić na drodze sądowej.

Należy pamiętać, iż na mocy art. 899 §3 „darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego”. Oznacza to, że jeżeli darczyńca odwoła darowiznę po upływie roku, od kiedy dowiedział się o istniejącej podstawie do jej odwołania, takie odwołanie będzie pozbawione podstawy do jego skuteczności.

Oświadczenie o odwołaniu darowizny składa się w formie pisemnej dla celów dowodowych np. listem nadanym na poczcie. Oświadczenie to jest skuteczne od momentu w którym obdarowany mógł się zapoznać z jego treścią. Najlepiej więc wysłać treść odwołania darowizny listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Wtedy będzie możliwość określenia dokładnie dnia w którym obdarowany zapoznał się z treścią pisma. Odwołanie powinien podpisać darczyńca, oraz zachować w nim pozostałe rygory, niezbędne do ewentualnego dochodzenia wydania przedmiotu darowizny na etapie sądowym.

Od chwili dokonania odwołania darowizny, istnieje po stronie obdarowanego obowiązek zwrotu przedmiotu darowizny. Nie jest jednak tak, ze samo oświadczenie o odwołaniu darowizny powoduje, przejście np. własności nieruchomości z powrotem na darczyńcę. Obowiązek zwrotu może być zrealizowany w drodze umowy notarialnej przenoszącej własność nieruchomości z powrotem na darczyńcę, pod warunkiem, że obdarowany dobrowolnie wykona obowiązek zwrotu. Natomiast w zdecydowanej większości przypadków, nastąpi to dopiero w drodze orzeczenia sądu zastępującego oświadczenie obdarowanego. Następuje to, poprzez wniesienie do sądu stosownego powództwa. Na tym etapie sugeruje się skorzystać z pomocy pełnomocnika procesowego z racji rozbudowanego postępowania dowodowego, mającego zasadniczy wpływ na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy przez sąd na rzecz darczyńcy. Jeżeli w toku procesu o wydanie nieruchomości, która stanowiła przedmiot odwołanej darowizny, obdarowany przeniósł własność tej nieruchomości na osobę trzecią, to orzeczenie sądu uwzględniające powództwo darczyńcy, będzie skuteczne również w stosunku do osoby będącej aktualnym właścicielem nieruchomości. Na podstawie wyroku sądu darczyńca może wszcząć postępowanie egzekucyjne o wydanie nieruchomości.

W celu uzyskania szczegółowych informacji odnośnie Państwa sytuacji, prosimy o kontakt na udostępniony na naszej stronie internetowej adres e-mail: sekretariat@polonica-kancelaria.pl

Zespół redakcyjny Kancelarii Prawno-Finansowej Polonica sp. z o.o.